Hai sinh viên trường ĐH Khoa học Tự nhiên TP.HCM nghiên cứu thành công phương pháp khí canh trồng rau trong nhà kính. Do trồng rau không cần đất nên tiết kiệm được lượng nước tưới, đồng thời cho năng suất cao và chất lượng rau được đảm bảo.

Đang học năm cuối Khoa Sinh học trường ĐH KHTN TP.HCM, Hoàng Hiểu Phú và Huỳnh Thúy Oanh được nhiều người biết đến với đề tài nghiên cứu Phương pháp nâng cao sản lượng rau trồng cho Trường Sa. Đề tài này đã giành giải Nhất cuộc thi S-Ideas do Trường ĐH KHTN tổ chức, giải Ba cuộc thi “Ý tưởng sáng tạo sinh viên” ĐH Quốc gia TP.HCM và được Thành đoàn TP.HCM chọn làm công trình thanh niên năm 2011.

Tiết kiệm nước tưới và chất dinh dưỡng

So với trồng và chăm sóc bình thường trên đất, phương pháp khí canh trên một số loại rau có thể cho năng suất cao hơn gần 4-5 lần; tăng trưởng nhanh gấp 2,5 lần và tiết kiệm hơn 70% nước tưới. Ngoài ra, khi áp dụng khí canh trên rau trồng, sẽ chủ động được hàm lượng dinh dưỡng của rau, cho rau thành phẩm có chất lượng cao và an toàn

Thúy Oanh cho biết sở dĩ cô cùng Hiểu Phú quyết định nghiên cứu trồng rau xanh bằng phương pháp khí canh vì xem báo thấy bộ đội và nhân dân Trường Sa gặp khó khăn trong việc trồng rau do thiếu nước tưới. Điều thuận lợi là ưu thế vượt trội của công nghệ khí canh trong nông nghiệp đã được nhiều nhà khoa học trên thế giới chứng minh.

Trong phương pháp khí canh, cây được cố định trong không trung và dung dịch dinh dưỡng được phun sương trực tiếp vào bộ rễ. Do bộ rễ được cố định trên không trung nên được “thở” tối đa, cộng với sự phun sương của dung dịch dinh dưỡng nên sẽ có nhiệt độ thấp hơn so với môi trường và thân (do hiệu ứng bốc hơi). Vì vậy, cây sẽ phát triển nhanh chóng hơn so với các phương pháp khác. Dung dịch dinh dưỡng còn thừa sẽ được thu lọc và tái sử dụng, do đó tiết kiệm được một lượng lớn nước tưới và chất dinh dưỡng.

Ở môi trường nhiều gió như Trường Sa, nếu muốn áp dụng khí canh, cần có nhà kính để hạn chế sức gió và sự thất thoát hơi nước. Ước tính, chi phí xây dựng một “nhà kính” 25 m2 mất khoảng 30 triệu đồng, nếu mở rộng lên 100 m2 thì mất khoảng 100 triệu đồng. Tuy nhiên, nếu cải tạo mô hình trồng rau trong nhà kính có sẵn ở Trường Sa thì chi phí ban đầu còn thấp hơn. Với điều kiện thực tế ở Trường Sa - lượng nước sinh hoạt hằng ngày rất ít, đất đai thường nghèo dinh dưỡng, thiếu phân bón, thuốc trừ sâu… việc sản xuất rau bằng phương pháp khí canh được xem là hiệu quả nhất.

Đối với nơi có khí hậu thuận lợi, có thể sử dụng giàn che thay nhà kính như vậy sẽ giảm nhiều chi phí hơn. Những người ở thành thị rất dễ dàng áp dụng nếu nhà có sân thượng. Dung dịch dinh dưỡng để phun vào rễ cây có chứa các chất tương tự như trong đất và người dân có thể mua dễ dàng tại những điểm dịch vụ nông nghiệp.

Mô phỏng mô hình trồng rau theo phương pháp khí canh. Ảnh: Đông Phương

Giải pháp trồng rau ở Trường Sa

Qua thử nghiệm với các loại cải xanh, cà chua, khoai tây, rau muống… trồng trong nhà kính bằng phương pháp khí canh, nhóm nghiên cứu đã thu được kết quả rất khả quan. So với trồng và chăm sóc bình thường trên đất trong cùng một diện tích thì phương pháp khí canh cho năng suất ít nhất cao gấp 2 lần; sức tăng trưởng cũng nhanh gấp 2,5 lần; tiết kiệm hơn 70% nước tưới. Vì thế, lợi nhuận trung bình luôn cao hơn từ gấp đôi trở lên chưa kể cùng thời gian nhưng canh tác được nhiều vụ hơn. Nếu không trồng trong nhà kính mà trồng dưới giàn che thì lợi nhuận còn cao hơn.

Một số kết quả khác nghiên cứu ghi nhận được là do rau trồng không tiếp xúc với đất nên không bị sâu bệnh tấn công. Nếu trồng trong nhà kính thì sự xâm nhập của côn trùng từ môi trường bên ngoài được hạn chế tối đa. Vì vậy, trong quá trình chăm sóc, hầu như không phải sử dụng đến các loại hóa chất, thuốc trừ sâu… cho nông phẩm. Rau thu hoạch đạt tiêu chuẩn của rau sạch. Đặc biệt là có thể trồng trái vụ mà các loại rau vẫn cho năng suất cao.

Hiện nay, đề tài này đã được Thành đoàn TP.HCM đồng ý đầu tư kinh phí để triển khai trong thực tế. Do Hiểu Phú và Thúy Oanh bận chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp, nên anh Phạm Tấn Trường, người cùng Khoa, cùng ngành hiện đang làm luận văn thạc sĩ về nâng cao năng suất rau trồng, đã đại diện hai bạn ra Trường Sa để ghi nhận, đo đạc điều kiện thực tế. Theo anh Trường, để đề tài nghiên cứu này có thể triển khai hiệu quả, cần khảo sát kỹ lưỡng điều kiện môi trường, chẳng hạn như: cần kiểm tra lượng ánh sáng, sức gió,... Dù vậy, ý tưởng của đề tài này hứa hẹn sẽ là một điểm sáng cho giải pháp trồng rau ở Trường Sa.

Hiểu Phú tâm sự, bạn chưa một lần ra Trường Sa nhưng qua sách báo bạn biết được ở đây chiến sĩ và nhân dân rất khó khăn về nước sinh hoạt vì vậy, việc có rau cho bữa ăn hằng ngày trở thành một vấn đề lớn. Mãi suy nghĩ về vấn đề đó, bạn quyết định tìm giải pháp khắc phục... Nói về những dự định tương lai, Hiểu Phú hào hứng: “Em muốn trở thành một nhà nghiên cứu chuyên sâu về nông nghiệp. Nhưng trước mắt, sau khi tốt nghiệp, em sẽ tiếp tục theo đuổi hai đề tài tâm huyết: Thủy canh nhỏ giọt cây khổ qua và Nuôi mối tạo glucose thương phẩm”.

Thúy Oanh thì chia sẻ, bạn chỉ cố gắng làm được điều gì đó giúp ích cho mọi người. Sau khi tốt nghiệp đại học, bạn sẽ tiếp tục học cao học để có đủ kiến thức phục vụ cho việc nghiên cứu tế bào mô mà bạn đang theo đuổi.

 Tổng hợp